Tekst Peter van Tuijl
Fotografie Peter Nientied
Droom & Drive
De langzame ruimte van Peter Nientied
Waterstromen
Fruit- en groententuinen
Verband rivier-ruimte-mens
Bij de meeste foto’s van Peter Nientied gaat het niet om lijnen, vormen of vlakken, maar meer om de inhoud. Het concept staat bij hem vooraan en hij wil de kijkers zijn onderwerp laten ervaren en beleven.
Daarmee grijpt hij terug naar ideeën uit de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. Destijds deed de conceptuele fotografie haar intrede en er werden veel initiatieven ontplooid, zowel door de professionele fotograaf als de amateur, om foto’s te maken die naast schoonheid een eigen verhaal vertelden. In de stroming The New Topographics keerden de fotografen zich zelfs af van het toen gangbare schoonheidsbeeld van het landschap. Het door de mens veranderd landschap nam de plaats in van het natuurlijke landschap. Dergelijke veranderingen zag je in nagenoeg alle fotografische uitingen. Bij fotobesprekingen in clubs zien we die dubbele laag in een foto: de vraag naar het verhaal of de schoonheid, vaak terug.
Langzame ruimte
In de architectuurfoto’s van Peter Nientied zie je dat hij op dit gebied een keuze heeft gemaakt. “Veel fotografen werken vooral visueel en hanteren de fotografische regels en de regels van de esthetica belangrijk”, zegt hij. “Zo wordt er vaak gekeken naar modelfotografie maar zeker ook naar foto’s van gebouwen of delen daarvan. Ik wil als fotograaf iets laten zien om architectuur te laten ervaren en beleven, als een ruimte of plaats waarin mensen hun ding doen en niet zozeer als een perfect plaatje. Het lastige is dat je de ervaring van een gebouw, de beleving of betekenis die het heeft, moet vertalen naar een tweedimensionaal plaatje.”
“Architectuur heeft te maken met functionele ruimten scheppen waarin mensen kunnen wortelen, hun ding kunnen doen maar zich vooral ook erin kunnen herkennen en thuisvoelen. De meeste gebouwen zijn per definitie ontmoetingsruimten en die moeten uitnodigen tot waarvoor ze bedoeld zijn. Gebouwen en plekken zijn ruimten waar mensen zich aan hechten, naar toe willen, tevreden zijn, geprikkeld worden. Ik hou van de langzame ruimte, dat zijn in overdrachtelijke zin plaatsen waar mensen langer bij stilstaan.”
Verband rivier-ruimte-mens
Mens en architectuur
Peter bewondert de fotograaf Iwan Baan, die fotografie heeft gestudeerd aan de Koninklijke Academie in Den Haag, geen bouwkundige achtergrond heeft en nu tot de meest invloedrijke architectuurfotografen ter wereld gerekend wordt. “Baan benadert tegenwoordig de architectuur als documentair fotograaf. Hij kijkt in zijn fotografie vooral naar de verschillende manieren waarop individuen, gemeenschappen of samenlevingen hun gebouwen maken en ermee omgaan. Daarin passen ook specifiek gedrag of zelfs verschillende culturen, in wijken of steden of zelfs afgelegen plekken in de wereld.”
In zijn documentaire fotoseries wil Peter onder andere de relatie laten zien tussen mensen en hun omgeving, hoe mensen daarin verkeren, wat de invloed van de plaats is op mensen. Op zijn website staan interessante series die dit onderschrijven. Lichaam en landschap, is er zo een. “Afgelopen oktober was ik als artist in residence in een dorp in de omgeving van Murcia. Ik had me aangemeld om een foto-essay te maken over het culturele landschap van de Ricote vallei en was verrast dat ik geselecteerd werd. Het betekende een deels gesubsidieerd onderkomen plus atelierruimte en ontmoetingen met andere kunstenaars, gedurende meer dan vier weken. Je bent dan op jezelf aangewezen en de omgeving is heel inspirerend. In dat kader maakte ik ook het – weliswaar kleiner, maar evenzeer belangrijke – project over twee performance-kunstenaars. Na verschillende gesprekken met hen heb ik een performance als een fly on the wall gefotografeerd, waarbij juist die verbinding tussen het lichaam en de plaats, de resten van een zoutmijn, centraal stonden. De lichamen creëren een dialoog met het landschap door middel van gebaren. Ik heb geprobeerd ‘de versmelting tussen lichaam en aarde’ niet alleen zichtbaar te maken, maar ook zintuigelijk voelbaar.”
(In dit magazine zijn ook enkele landschapsfoto’s uit de Ricote vallei opgenomen, red.)
Nieuwe projecten
“In de afgelopen jaren heb ik mijn onderzoeks- en managements-activiteiten al deels afgebouwd en dat wordt in 2025 verder beperkt om nog meer én nadrukkelijker met fotografie en schrijven bezig te kunnen zijn. Schrijven en fotograferen zijn voor mij aanvullend en juist in de documentaire fotografie onlosmakelijk met elkaar verbonden.
In maart/april van dit jaar ga ik werken aan een project in de regio Aragon. In die regio werden ten tijde van Franco mensen in de gelegenheid gesteld goedkoop een stuk land te kopen om zich daar economisch te vestigen en het land te bewerken. Er zijn in heel Spanje zo’n driehonderd kleine kolonisatiedorpen gebouwd. Die dorpen staan er vaak nog in de originele vorm, maar de landbouw en de demografie zijn veranderd – veel dorpen raken ontvolkt. Van de veranderingen en de toekomst van de dorpen in Aragon wil ik een beeld gaan geven.”
Sharing places lichaam en landschap
Sharing places lichaam en landschap
Gaias
Centro Niemeyer
Sharing places lichaam en landschap
Sharing places lichaam en landschap
Overtoerisme
Toerisme loopt al jaren door mijn fotografie, ook in mijn professionele onderzoekswerk. Ik ben met een langlopend project bezig om het zogenaamde overtoerisme in beeld te brengen in verschillende landen. Dat betekent niet dat ik zomaar massa’s vakantiegangers ga fotograferen want overtoerisme is veel complexer. Ik wil ook in ons eigen land kijken naar de gevolgen van toerisme op regionaal niveau. Ik denk bijvoorbeeld aan regio’s in Zeeland, waar gedurende een relatief korte periode veel drukte en reuring is, maar die tijdens andere delen van het jaar uitgestorven oorden zijn.”
“Dan ga ik ook verder met architectuurtoerisme, met trips naar onder meer de Baltische Staten en Finland. En in 2025 rond ik het boek Rotterdam City Portraits af, waarin ik bij ruim een dozijn plekken in de stad verhalen vertel over de veranderende identiteit van Rotterdam, in woord en beeld.”
Architectuurtoerisme
Peter Nientied beheert ook een website over architectuurtoerisme (architourism.eu). Die gaat over mooie architectuur met een plezierige belevingswaarde in diverse Europese bestemmingen. Niet in de gebruikelijke architectuur-wereldsteden, maar buiten de gebaande en bekende paden van het architectuurtoerisme.
Rotterdam CS
Metz Pompidou
Hinako
Loetje
Ruim 10 jaar geleden was de hoopvolle verwachting dat het Rotterdamse Kleinpolderplein binnen tien jaar autoluw zou worden door de nieuwe A13. Onder de fly-overs werd toen een parklandschap gemaakt, een stichting opgericht en het begin van een beeldenpark was gemaakt. Een open museumzaal met 15 sokkels voor verweesde sculptuur, kunst die elders in de stad om een of andere reden over was of weg moest.
Nu, anno 2024 rijden auto’s hard langs en fietsers kunnen de kunstzaal nauwelijks zien. Helaas is het parklandschap nagenoeg onbereikbaar door het drukke verkeer. De verlichting blijft ‘s avonds uit en bijna niemand bezoekt de kunstzaal. Zelfs bewoners van het nabijgelegen Overschie weten nauwelijks van het bestaan af.
Kleinpolderplein v1
Kleinpolderplein v2
Kleinpolderplein v3
Kleinpolderplein v4
Galerij
-
Droom & Drive: Pieter Nientied (copy)
Vorige pagina
-
Droom & Drive: Pieter Nientied (copy)
Volgende pagina
InBeeld is een uitgave van:
Organisatie
©2026 | Fotobond – alle rechten voorbehouden